Pompa ciepła to coraz popularniejszy wybór grzewczy w Polsce. W połączeniu z fotowoltaiką i magazynem energii tworzy system, który może niemal całkowicie uniezależnić dom od sieci energetycznej – przez co najmniej 8–9 miesięcy w roku. Jak to działa i jak to skonfigurować?
Dlaczego właśnie trio PC + PV + akumulator?
- Pompa ciepła potrzebuje dużo energii elektrycznej (4–7 kW), ale jest bardzo efektywna (COP 3–5 = za 1 kWh elektryczności dostajesz 3–5 kWh ciepła)
- Fotowoltaika produkuje nadwyżki latem i wiosną – idealny czas do zasilenia pompy ciepła i ładowania akumulatora
- Akumulator buforuje nadwyżki PV na wieczór/noc gdy pompa ciepła pracuje przy odpowiednim sterowaniu SG Ready
Jak dobrać moc instalacji PV do pompy ciepła?
Zasada ogólna: moc PV ≥ 2× moc elektryczna pompy ciepła. Dla pompy 5 kW elektrycznych (COP 4, czyli 20 kW cieplnych) potrzebujesz min. 10 kWp PV.
| Moc pompy | Zalecana moc PV | Zalecany akumulator |
|---|---|---|
| 3 kW el. (12 kW ciepła) | 8–10 kWp | 10 kWh |
| 5 kW el. (20 kW ciepła) | 12–15 kWp | 15 kWh |
| 8 kW el. (32 kW ciepła) | 18–22 kWp | 20–30 kWh |
Funkcja SG Ready – klucz do współpracy
SG Ready (Smart Grid Ready) to standard sygnalizacji zewnętrznej dla pomp ciepła, który pozwala informować urządzenie o dostępności taniej/własnej energii. Każda nowoczesna pompa ciepła powinna go obsługiwać.
- SG1: zablokuj pompę (np. gdy drogi prąd z sieci)
- SG2: normalny tryb pracy
- SG3: dostępna tania energia – podnieś temperaturę zasilania o 5°C (ogrzej dom z wyprzedzeniem)
- SG4: maksymalne ogrzewanie – duża nadwyżka PV, używaj wszystkiego co masz
Sterowanie SG Ready można zrealizować przez Home Assistant + przekaźnik (np. Shelly Plus 1 jako wyjście SG3/SG4) na podstawie danych z miernika PV i stanu akumulatora.
Strategia sezonowa
Lato (kwiecień–wrzesień)
- PV produkuje znaczną nadwyżkę
- Pompa ciepła używana głównie do CWU (ciepła woda użytkowa)
- Akumulator ładowany przez PV, rozładowywany wieczorem
- Włącz funkcję "SG3" podczas szczytu produkcji PV – dogrzej zbiornik CWU do maksimum
Jesień i wiosna (marzec, październik)
- PV produkuje umiarkowanie, pompa pracuje także w trybie grzewczym
- Zaplanuj ogrzewanie głównie na godziny produkcji PV (10:00–15:00)
- Akumulator buforuje energię na wieczorne godziny
Zima (listopad–luty)
- PV produkuje mało (100–200 kWh/miesiąc dla 10 kWp)
- Pompa ciepła zużywa dużo (300–600 kWh/miesiąc grzewczy)
- Akumulator mało przydatny w zimie – skup się na optymalizacji pracy pompy (nocna taryfa, SG Ready)
- Rozważ wykupienie dynamicznej taryfy i pracę pompy w najtańszych godzinach
Realne koszty i oszczędności
Dom 150 m², A++, klimat środkowej Polski:
- Zużycie energii przez pompę: ~5 000 kWh/rok
- PV 15 kWp pokrywa: ~3 500 kWh (70% rocznego zapotrzebowania pompy)
- Akumulator 15 kWh zwiększa autokonsumpcję o kolejne 15%
- Łączne oszczędności (vs. ogrzewanie gazowe): 4 000–8 000 zł rocznie
- Zwrot z inwestycji w całe trio: 7–10 lat